Water als kompas voor Groningen

Expertise
beleidsanalysecommunicatiefacilitatieprocesbegeleidingstrategisch advies
Thema's
financieringklimaatadaptatiepublieke ruimteruimtelijke planningstedenbouwwater

Water als kompas: samen naar één Waterverhaal voor Groningen

Opdrachtgever
Gemeente Groningen (programma Leefkwaliteit / Waterpas, i.s.m. team Omgevingsvisie)
Locatie
Groningen, NL
Jaar
2025

Hoe maken we water het kompas dat tegelijk richting geeft aan ontwerp, beheer, investeringen en samenwerking in Groningen?

Context

Waarom water sturend moet worden

Groningen heeft geen gebrek aan plannen, kaarten en ambities rond water, groen en klimaat. Het probleem is dat die kennis verspreid zit over documenten, teams en logica’s en daardoor te weinig als één kompas werkt in projecten en beslissingen. Tegelijk stapelen de opgaven zich op: wateroverlast, hittestress en langere droogteperiodes, naast een groeiende aandacht voor drinkwaterzekerheid. In zo’n context wil je niet “nog een thema erbij”, maar een onderlegger waarop je consequent tekent en rekent. Daarom brachten we een brede groep medewerkers samen rond één gedeelde insteek: wat kunnen we leren van het Waterplan Antwerpen, en wat betekent dat heel concreet voor de Groningse wateragenda?
Vraag

De te ontwarren knoop

De kernknoop zit niet in gebrek aan inhoud, maar in samenhang en sturing: hoe maak je keuzes transparant en verdedigbaar als data, instrumenten, budgetten en verantwoordelijkheden niet als één keten zichtbaar zijn? Laat staan als één systeem werken? En hoe zorg je dat “water” niet alleen opduikt bij incidenten (piekbui, droogte), maar als positieve agenda meespeelt in stadsontwikkeling, beheerprogramma’s en de omgevingsvisie per leefmilieu en per stadsstructuur?
Aanpak

Van inspiratie naar gedeelde richting

We startten met een inspiratiesessie over het Waterplan van Antwerpen: een concreet voorbeeld van hoe je water en bodem als vertrekpunt neemt en dat vertaalt naar typologieën, ontwerpprincipes en een uitvoeringslogica voor de publieke ruimte. Daarna begeleidden we een interne deepdive met mensen uit waterketen, beheer, groen, financiën en stadsontwikkeling. We lieten verschillende perspectieven toe, maar hielden het verhaal bewust bij elkaar. Met een heldere gespreksleidraad gingen we van breed naar scherp: het bestaande waterverhaal en de aannames eronder expliciet maken, kansen en knelpunten ordenen (van waterkwaliteit tot droogte, van governance tot projecten) en het huidige instrumentarium in kaart brengen, inclusief meekoppelkansen. In de workshop brachten we historiek, beleid en lopende programma’s samen. Van regionale opgaven zoals bodemdaling, verzilting en waterberging tot stedelijke thema’s zoals hemelwater, drinkwater en afvoer, en linkten dat aan bestaande kaders. We rondden af met een tussentijds advies: geen “eindrapport”, wel een bruikbaar vertrekpunt met kernknelpunten, een duidelijke richting (van onderlegger naar ruggengraat) en succesfactoren voor het vervolg: regie, transparantie, iteratief werken en een sterke koppeling tussen ontwerp, hydrologie en verhaal. Zo ontstond een gedeeld startpunt voor “Groningen als waterstad”, in drie lijnen: water als onderlaag voor leefkwaliteit en gezondheid, water als positieve agenda, en water als koppelmotor voor financiering en uitvoering. Wil je van jullie waterkennis ook één werkbaar kompas maken? Met keuzes die je kunt uitleggen én uitvoeren? We denken graag mee over de volgende stap: van basis naar verhaal, en van verhaal naar projecten.